logotyp

Wpisy merytoryczne

Tekst wprowadzający do kategorii

APLIKACJA DIAGNOZUJĄCA DEPRESJĘ POPORODOWĄ?

Depresja poporodowa dotyka obecnie 6,5-14,5% kobiet na całym świecie. Zaburzenie to wpływa nie tylko na samopoczucie matki, ale przyczyniać się może również do powstawania zaburzeń w rozwoju poznawczym i emocjonalnym jej dziecka. Powstało wiele badań zajmujących się depresją poporodową, jednak odnoszą się one w większości do matek zdrowych dzieci, podczas gdy nasza wiedza na temat matek dzieci leczonych na oddziałach intensywnej terapii pozostaje niewielka. Są one szczególnie narażone na stres i niepokój, związane z leczeniem, jak również z ograniczeniem kontaktu ze swoim dzieckiem. Aby w prosty i szybki sposób wykryć przypadki depresji poporodowej u tych kobiet, stworzono specjalną aplikację na telefony z oprogramowaniem Androida, opartą na Edinburgh Postnatal Depression Scale (EPDS).
W badaniu, przeprowadzonym za pomocą aplikacji, wzięło udział 40 kobiet, podzielonych na grupy ze względu na opiekę medyczną udzielaną dziecku (opieka mieszana lub opieka na oddziale intensywnej terapii noworodków). Odkryto, że prawdopodobieństwo wystąpienia depresji poporodowej u matki jest wyższe (5,343), jeśli jej dziecko pozostaje pod opieką na oddziale neonatologii. Bardziej narażone na depresję są również kobiety, które rodzą swoje pierwsze dziecko (3,756).
Niniejsze badanie sugeruje więc, że kobiety, których dziecko znajduje się na oddziale intensywnej terapii, powinny być objęte szczególną opieką i wsparciem psychologicznym, aby w miarę możliwości powstrzymać u nich rozwój depresji poporodowej.

Sarli, D., Asmawati, M. I., Yanti, M., Gunawan, I. (2020). Baby Blues Screening for Mothers with Babies Cared for in the NICU Room Based on Android Applications. International Medical Journal

Aleksandra Alberska

NIEBEZPIECZNE ROZGRYWKI - UZALEŻNIENIE OD GIER KOMPUTEROWYCH I JEGO PRZYCZYNY

Gry komputerowe zyskują na popularności, co prowadzi do pojawiania się problemów w związku z ich nadużywaniem. Zaburzenie określane jako gaming disorder (GD) pojawiło się w najnowszej klasyfikacji zaburzeń psychicznych Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego. Piotr Grajewski oraz Małgorzata Dragan postanowili zbadać zależności pomiędzy negatywnymi doświadczeniami w dzieciństwie, stylem przywiązania, dysocjacją oraz uzależnieniem od gier komputerowych.
Analizie poddanych zostało 1288 graczy między 15 a 67 rokiem życia. Badani wypełniali cztery kwestionariusze: Skalę Internet Gaming Disorder (IGD), Kwestionariusz Doświadczeń z Dzieciństwa, Skalę Doświadczenia w Bliskich Relacjach (Experiences in Close Relationship-Revised) oraz Curious Experience Survey (CES) - kwestionariusz złożony z trzech skal: zaabsorbowania, amnezji i depersonalizacji, czyli mechanizmów dysocjacji. Spośród badanych 152 osoby zostały uznane za cierpiące na GD. Okazało się, że wyższe wyniki w kwestionariuszach uzupełnianych przez badanych korelują z wyższymi wynikami na skali IGD.
Badacze wykazali, że trudne doświadczenia z dzieciństwa (szczególnie przemoc psychiczna i zaniedbanie emocjonalne) realnie zwiększają ryzyko uzależnienia od gier komputerowych. Czynnikiem wpływającym na podatność na GD jest także doświadczanie lęku w bliskich relacjach. Dodatkowym rezultatem badania jest wykazanie, że mężczyźni są bardziej podatni na GD niż kobiety. Grajewski i Dragan zaznaczyli wiele ograniczeń zastosowanej przez nich metody badawczej, podkreślając konieczność prowadzenia dalszych badań w zakresie uzależnień od gier komputerowych.

Grajewski, P., Dragan, M. (2020). Adverse Childhood Experiences, Dissociation, and Anxious Attachment Style as Risk Factors of Gaming Disorder. Addictive Behaviors Reports, 100269.
DOI: 10.1016/j.abrep.2020.100269


Lena Fałtynowicz

LECZĄCY WPŁYW HORMONU MIŁOŚCI

Najnowsze badania zespołu naukowców z King’s College London wykazały, że możliwe jest użycie oksytocyny w celu leczenia zaburzeń i chorób psychicznych, szczególnie tych o objawach związanych z lękiem społecznym. Wspomniany wcześniej hormon kojarzony jest głównie z przywiązaniem, zaufaniem i miłością. Dlatego nie wydaje się być zaskakującym, że oksytocyna wpływa pozytywnie na nasze relacje społeczne. Wydzielana jest w podwzgórzu. Oddziałuje na szereg zachowań zarówno kobiet jak i mężczyzn, jednak szczególnie istotnie wpływa na przebieg porodu oraz na stan organizmu matki tuż po nim. To między innymi dzięki oksytocynie wytwarzana jest więź mamy z dzieckiem. Ponadto, jak dowiedli londyńscy naukowcy, hormon ten może działać zbawiennie w przypadku leczenia objawów chorób psychicznych, takich jak schizofrenia, autyzm, lęk, czy depresja.
Badacze przeprowadzili eksperyment używając oksytocyny w rozpylaczu. Okazało się, że jej działanie było odmienne w zależności od ścieżki, jaką trafiała do mózgu. Zjawisko to mierzono za pomocą fMRI. Wykazano, że oksytocyna hamuje przepływ krwi do ciała migdałowatego, które jest głównym obszarem mózgu zaangażowanym w przetwarzanie emocji, relacji społecznych, a co za tym idzie także lęku społecznego. W efekcie stany związane z lękiem i negatywnymi emocjami zostają znacznie wyciszone. Dlatego terapia oksytocyną wydaje się być skuteczna w przypadku leczenia wyżej wymienionych chorób, czy zaburzeń. Naukowcy zaznaczyli, że kolejne badania związane z oksytocyną, powinny skupiać się na jej wpływie na konkretne obszary mózgu. To odkrycie byłoby przełomowe w zakresie leczenia psychiatrycznego ukierunkowanego na konkretne zaburzenia oraz choroby.

Martins, D. A., Mazibuko, N., Zelaya, F., Vasilakopoulou, S., Loveridge, J., Oates, A., & McAlonan, G. (2020). Effects of route of administration on oxytocin-induced changes in regional cerebral blood flow in humans. Nature Communications, 11(1), 1-16.

DOI: 10.1038/s41467-020-14845-5


Agata Florczyk

MIEJSCE TERAPII WIELORODZINNEJ W LECZENIU NASTOLATKÓW CHORUJĄCYCH NA ANOREKSJĘ PSYCHICZNĄ

Anoreksja psychiczna u nastolatków jest problemem powszechnie występującym na terenie Europy Zachodniej i Stanów Zjednoczonych. Charakteryzuje się również najwyższymi wskaźnikami umieralności w porównaniu do innych zaburzeń psychicznych w tej populacji. Badacze Taurogiński i Tomasiewicz (2019) z Ambulatorium Terapii Rodzin Oddziału Klinicznego Psychiatrii Dorosłych, Dzieci i Młodzieży Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie dokonali opisu metody polegającej na terapii wielorodzinnej w leczeniu anoreksji psychicznej u nastolatków oraz przeglądu dotychczasowych badań.
Autorzy wskazują na fakt, że rodziny, w których występuje problem anoreksji u jednego z dzieci, charakteryzują się bardzo bliskimi więziami oraz tendencją do unikania konfliktów. Co więcej, każda z osób narażona jest na wysokie poczucie winy, stygmatyzację czy izolację. Terapie rodzinne, angażujące wszystkich członków najbliższej rodziny chorego, w wielu przypadkach pozwalają na rezygnację z jego hospitalizacji oraz zapewniają wsparcie psychiczne zarówno dzieciom, jak i rodzicom. Terapia wielorodzinna zakłada spotkania kilku rodzin dotkniętych problemem anoreksji psychicznej u jednego z dzieci. Pozwala ona uczestnikom, spojrzeć na swoją sytuację z innej perspektywy, zbudować poczucie solidarności i wzajemnego wsparcia. Zmniejszone zostaje również ryzyko izolacji i stygmatyzacji tych rodzin przez otoczenie.

Skuteczność tej metody została potwierdzona kilkukrotnie na przestrzeni ostatnich 30 lat przez zespoły z Drezna, Londynu czy Mediolanu. Raportowały one poprawę stanu pacjentów w zakresie masy ciała, nawyków żywieniowych, nastroju i samooceny oraz wzrost wiary we własne możliwości i obniżenie poczucia winy u rodziców tych pacjentów. Jak dotąd dokonano tylko jednego badania wieloośrodkowego z randomizacją, które wykazało, że terapia wielorodzinna jest równie skuteczna co terapia angażująca pojedyncze rodziny, a w niektórych aspektach dawała lepsze efekty (m.in.: satysfakcja pacjentów i ich bliskich, wyższe kategorie w skali Morgana-Russela oceniającej nasilenie objawów zaburzeń odżywiania). Kolejne badania wieloośrodkowe z randomizacją zaplanowane są we Francji na kilka następnych miesięcy, jednak już dziś terapeuci wiążą duże nadzieje z terapią wielorodzinną i wskazują potrzebę jej rozwoju i dalszych badań.

Taurogiński, B., Tomasiewicz, A. K. (2019). Miejsce terapii wielorodzinnej w leczeniu nastolatków chorujących na anoreksję psychiczną. Opis metody i dotychczasowych wyników badań. Psychoterapia 4, 191 (5–16)

DOI: 10.12740/PT/115139.

Aleksandra Alberska

WCZESNE NIEADAPTACYJNE SCHEMATY A UZALEŻNIENIA BEHAWIORALNE WŚRÓD ADOLESCENTÓW I MŁODYCH DOROSŁYCH

Wczesne nieadaptacyjne schematy (early maladaptive schemas, EMS), rozumiane jako ogólne wzorce składające się z emocji, wspomnień i przekonań oraz dotyczące relacji osoby z innymi, wykształcone w dzieciństwie i utrwalane przez całe życie, stanowią podstawę konceptualizacji w terapii schematu (Schema Therapy, ST). Według koncepcji Younga, do ich powstawania prowadzi deprywacja podstawowych potrzeb emocjonalnych w dzieciństwie. Wykształcone EMS stają się podłożem zaburzeń osobowości lub specyficznych rysów osobowości nieprawidłowej.
W oparciu o powyższą teorię, Aloi i in. (2019) postanowili zbadać związki 18 wczesnych nieadaptacyjnych schematów, dzielonych na 4 obszary: (1) rozłączenie i odrzucenie (2) osłabiona autonomia i brak dokonań (3) nadmierna odpowiedzialność i zawyżone standardy (4) uszkodzone granice z uzależnieniami behawioralnymi (behavioral addictions, BA), a także ocenić postrzeganą jakość życia.
Przebadano grupę 637 osób w okresie późnej adolescencji oraz wczesnej dorosłości, doświadczających jednego z trzech typów uzależnień behawioralnych: uzależnienia od jedzenia (food addiction, FA), problemu hazardu (gambling disorder, GD), lub uzależnienia od internetu (internet addiction, IA). Użyto testów sprawdzających natężenie zachowań problemowych oraz kwestionariusza oceniającego postrzeganą jakość życia. Przeprowadzono logistyczną analizę regresji, by sprawdzić powiązania czynników z BA.
Wyniki wykazały większe natężenie występowania EMS ze wszystkich czterech obszarów wśród badanych z FA oraz IA. FA było najmocniej powiązane z obszarem rozłączenia i odrzucenia, natomiast IA ze wszystkimi 3 obszarami za wyjątkiem osłabionej autonomii i braku dokonań.
Badani z GD uzyskali wyższe wyniki w obszarach: osłabiona autonomia, brak dokonań i uszkodzone granice. Postrzegana jakość życia była niższa wśród badanych z FA oraz IA.
Wyniki te implikują istotną rolę systematycznej oceny EMS podczas psychoterapii pacjentów z BA, co może stanowić ważny kierunek dla klinicystów.

Zuzanna Jopkiewicz

Aloi, M., Verrastro, V., Rania, M., Sacco, R., Fernandez-Aranda, F., Jiménez-Murcia, S., De Fazio, P., Segura-Garcia, C. (2019). The potential role of the early maladaptive schema in behavioral addictions among late adolescents and young adults. Frontiers in Psychology. Advance online publication.
DOI: 10.3389/fpsyg.2019.03022.

Studenckie Koło Naukowe Psychoterapii DIALOG
Wydział Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego
ul. Stawki 5/7, 00-183 Warszawa
logotyp