logotyp

Nadmierne korzystanie ze smartfonów jest obecnie problemem, z którym boryka się wiele ludzi na całym świecie. Może negatywnie wpływać nie tylko na naszą koncentrację, przyswajanie informacji czy czasy reakcji, ale także na samopoczucie i nastrój. Badacze nie są jednak zgodni, co do istnienia korelacji między czasem spędzonym z telefonem, a występowaniem objawów np. depresji - badania laboratoryjne z 2017 roku potwierdziły ten związek, podczas gdy przeprowadzane w podobnym czasie badania w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii nie wykazały istotnego wpływu smartfonów na nasze samopoczucie. Brak jednakowych wyników może być skutkiem płynności pojęć związanych z tym tematem.

Olson i in. (2021) zauważają jednak, że utrata kontroli nad czasem spędzonym z telefonem w ręku nie musi od razu powodować zaburzeń, aby zjawisko to stało się dla nas problematyczne. Długotrwałe korzystanie ze smartfona może negatywnie wpływać na naszą produktywność, jakość snu, sprawność fizyczną oraz socjalizację (in-person socialising). Niestety, badania pokazują, że rozwiązania technologiczne, mające na celu zredukowanie czasu wyświetlania treści, proponowane przez producentów telefonów i aplikacji nie przynoszą oczekiwanych efektów – dużą rolę odgrywa tu konflikt interesów (troska o użytkowników kontra chęć dotarcia do jak największej liczby klientów). Skrajne strategie radzenia sobie z tym problemem, jak na przykład korzystanie z prostej komórki czy dezaktywowanie profili w mediach społecznościowych, nie są przyjmowane z entuzjazmem. Według badań, użytkownicy mediów społecznościowych byliby w stanie zrezygnować z nich na rok, w zamian za kwotę sięgającą nawet 1000 dolarów.

Zespół badawczy przeprowadził eksperyment, w którym studenci postępowali zgodnie z 10-punktową instrukcją. Założono, że opisane w niej działania mogą pomóc ograniczyć korzystanie z telefonu. Badani stosowali takie techniki jak:
- wyłączenie niepotrzebnych powiadomień,
- włączenie trybu cichego (bez wibracji),
- zablokowanie czytnika linii papilarnych i rozpoznawania twarzy (w celu utrudnienia sobie dostępu do telefonu),
- zmiana kolorystyki ekranu i aplikacji na czaro-białą,
- usunięcie skrótów do mediów społecznościowych z ekranu głównego telefonu,
- przeniesienie możliwie jak największej ilości aplikacji z telefonu na komputer

Następnie, przez 2 lub 6 tygodni (w zależności od grupy), monitorowano czas wyświetlania treści na telefonie (screen time) za pomocą wbudowanej w urządzenie aplikacji. Wykorzystano również kwestionariusze, aby zmierzyć szereg innych zmiennych. Wyniki pokazały, że przeprowadzona interwencja skróciła czas korzystania z telefonu, poprawiła jakość snu oraz pamięć roboczą badanych. Wykazano również nieznaczną poprawę w zakresie negatywnego nastroju. Strategia ta może zainspirować zarówno terapeutów, pracujących z osobami uzależnionymi od korzystania z telefonu, jak i osoby, pragnące zredukować czas spędzany przed ekranem smartfona.

Olson J. A., Sandra D., Chmoulevitch D., Raz A., Veissière S. P., (2021) “A ten-step behavioural intervention to reduce screen time and problematic smartphone use.”
DOI: https://doi.org/10.31234/osf.io/tjynk 

🎥 Interesuje Cię temat zmian klimatu lub chciałbyś/chciałabyś dowiedzieć się czegoś więcej na temat jego psychologicznych skutków?
🎥 Nieobce są Ci stres i bezradność związane z pogarszającym się stanem naszej planety i postępującym kryzysem klimatycznym?
🎥 A może jesteś miłośnikiem/miłośniczką filmów poruszających psychologiczne wątki?
DKF psycho mUWi* zaprasza na rozmowę z dr Magdaleną Budziszewską na temat depresji klimatycznej w kontekście filmu “Melancholia” w reżyserii duńskiego reżysera Larsa von Triera.
O czym porozmawiamy?
O depresji klimatycznej, lęku oraz innych objawach związanych z postępującymi zmianami klimatu, czyli skutkach kryzysu klimatycznego dla psychiki. Kontekstem filmowym rozmowy będzie „Melancholia” (2011) Larsa von Triera. Film nie będzie prezentowany podczas wydarzenia, więc zapraszamy do zapoznania się z nim przed wydarzeniem.
Zwiastun filmu: https://www.youtube.com/watch?v=RLhsgSi71Sk
Kto będzie naszym Gościem?
Dr Magdalena Budziszewska, która jest psychologiem, psychoterapeutką, wykładowczynią na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego oraz przewodniczącą zespołu doradczego ds. kryzysu klimatyczno-ekologicznego powołanego przez Rektora UW.
Kiedy?
Już w piątek 29.01 o godzinie 19:00
Koniecznie zapisz tę datę w swoim kalendarzu! 
Gdzie?
Rozmowa odbędzie się na platformie Zoom
Link do wydarzenia:
Meeting ID: 950 1802 7821
Passcode: psychomuwi
Będzie to wydarzenie OTWARTE, na które nie obowiązują zapisy – zapraszamy wszystkich zainteresowanych!
Do zobaczenia!
*Dyskusyjny Klub Filmowy “Psycho mUWi” to projekt realizowany przez Studenckie Koło Naukowe Psychoterapii "Dialog", działające na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. Zapraszamy do śledzenia nas na naszym fanpage’u DKF Psycho mUWi: 
https://www.facebook.com/dkfpsychomuwi
 
Celem spotkania jest przedstawienie przez psychiatrę, psycholożkę i pacjentkę, wprowadzanej w Polsce reformy - Centrów Zdrowia Psychicznego dla dorosłych. Czym właściwie są te instytucje? Jak działają? Dlaczego są tak ważne? Dlaczego istotne jest, aby w ich popieranie zaangażowało się jak najwięcej osób i tych z ochroną zdrowia psychicznego bezpośrednio związanych i tych nie mających z nią dotychczas nic wspólnego? Dlaczego ważne jest to, aby Każda i Każdy z nas włączył się do działania?!
Gościniami_Gośćmi podczas spotkania będą:
Katarzyna Szczerbowska – rzeczniczka biura ds. pilotażu Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego, rzecznika Kongresu Zdrowia Psychicznego, osoba z diagnozą schizofrenii
• Katarzyna Stankiewicz – psycholożka, psychoterapeutka, kierowniczka Wolskiego Centrum Zdrowia Psychicznego
• prof. Andrzej Cechnicki – psychiatra, psychoterapeuta, kierownik Zakładu Psychiatrii Środowiskowej Katedry Psychiatrii CMUJ w Krakowie, przewodniczący Sekcji Psychiatrii Środowiskowej i Rehabilitacji Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego.
Założeniem jest pokazanie, że reformy są korzystne z punktu widzenia wszystkich przyszłych i obecnych specjalistek_specjalistów związanych z ochroną zdrowia psychicznego – oraz z punktu widzenia pacjentek_pacjentów. Poprzez spotkania chcemy zachęcić te grupy do wspólnego działania na rzecz wdrażania Centrów Zdrowia Psychicznego w Polsce.
Podczas spotkania każda z zaproszonych Gościń_Gości wygłosi krótki 25 minutowy wykład, po którym nastąpi wspólna moderowana dyskusja, trwająca 45 minut. Osoby oglądające będą miały możliwość zadawania pytań. Spotkanie potrwa 2 godziny.
-----------------------------------------------------------------------------
Cykl spotkań organizowany jest przez projekt „DZIAŁAJdlaPSYCHE!” mający na celu wspólne działania charytatywne i aktywistyczne, w tym na rzecz przyszłości systemu ochrony zdrowia psychicznego w Polsce oraz promowanie takich działań.
Projekt utworzony został przez:
SKN Psychoterapii „Dialog” Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego
SKN Psychiatrii Dzieci i Młodzieży przy Klinice Psychiatrii Dzieci i Młodzieży WUM
SKN Psychiatrii przy Katedrze i Klinice Psychiatrycznej WUM
💡Więcej informacji o trwającej reformie systemu ochrony zdrowia psychicznego dla dorosłych – Centrach Zdrowia Psychicznego: https://czp.org.pl/

Konflikty należą do jednych z częstszych problemów, z którymi zgłaszają pary się na psychoterapię. Mimo, iż wyniki badań mówią o negatywnym wpływie destruktywnych konfliktów na funkcjonowanie w związku, to jednak konstruktywne rozwiązywanie konfliktów może też wzmocnić relację. Badacze zgadzają się, że tym, co odróżnia pary dobrze funkcjonujące od tych źle funkcjonujących nie jest fakt występowania konfliktów, ale to, w jaki sposób są one rozwiązywane. Wyróżnia się trzy główne typy rozwiązywania konfliktów: 1) konstruktywne zaangażowanie (słuchanie partnera, współpraca, akceptacja jego punktu widzenia), 2) destruktywne zaangażowanie (konfrontacja, krytycyzm, oskarżanie, manipulacja) i 3) unikanie (wycofanie się z kontaktu).

Narracyjna terapia więzi integruje psychoterapię systemową z teorią przywiązania i psychoterapią narracyjną. Nie jest ona jednak, jak może sugerować nazwa, odmianą terapii narracyjnej, gdyż w odróżnieniu do niej – skupia się na potrzebach więzi i strategiach przywiązaniowych, a nie na opowieści jako podstawowym pojęciu. Dodatkowo, bliższe jest jej stanowisko obiektywistyczne, a nie subiektywistyczne, jak w przypadku terapii narracyjnej. W ujęciu narracyjnej terapii więzi za źródła konfliktu uważa się niezaspokojone potrzeby przywiązaniowe. Podczas psychoterapii, uwaga zwracana jest nie na pojedynczych strategiach przywiązaniowych, lecz na tym, co razem współtworzą w związku. Celem terapii pary w konflikcie nie jest, jednak bezpośrednie rozwiązanie sporu, ale wzmocnienie bliskości, tak aby partnerzy mogli efektywniej radzić sobie z nowo napotkanymi problemami. Praca terapeutyczna opiera się na trzech etapach. Pierwszym jest wzmocnienie poczucia bezpieczeństwa, następnym – skupienie się na eksploracji własnych doświadczeń i refleksyjności na temat wzajemnych potrzeb przywiązaniowych i finalnie – rozważenie zmian, które mogą dotyczyć zachowań, emocjonalnych ustosunkowań wobec siebie czy partnera, czy też swojej roli w konflikcie.

Efektywność narracyjnej terapii więzi nie została jeszcze jednak zbadana. Jak pokazują natomiast badania realizowane z obszaru Terapii Pary Skoncentrowanej na Emocjach (która jest uznawana za pokrewną do omawianej), interwencje psychologiczne, których celem jest rozwiązanie problemów związanych z realizacją potrzeb przywiązaniowych w związku, przynoszą parze wiele korzyści np. wyciszenie konfliktów, czy wzmocnienie poczucia bezpieczeństwa.

Chrząstowski, S. (2020). Konflikty w parze w perspektywie narracyjnej terapii więzi. Psychoterapia, 3 (194), s. 31–44.

DOI: 10.12740/PT/127513.

Daria Strzelczyk

SKN Dialogma przyjemność przedstawić recenzję książki Człowiek w poszukiwaniu sensu napisanej przez Viktora Frankla. Poniższa recenzja powstała we współpracy z Wydawnictwem @Czarna Owca. Książka jest dostępna na stronie wydawnictwa. Zapraszamy do lektury!

 

Na początku warto wspomnieć, że autor książki był profesorem neurologii i psychiatrii Uniwersytetu Wiedeńskiego, a także twórcą trzeciej wiedeńskiej szkoły psychoterapii, tak zwanej logoterapii. Viktor Frankl przez trzy lata był również więźniem niemieckich obozów koncentracyjnych, m.in. Auschwitz i Dachau, gdzie stracił wszystkich najbliższych oprócz siostry. Na podstawie swoich doświadczeń opisał on próbę poszukiwania sensu życia w czasach Holocaustu oraz przedstawił samodzielnie opracowaną metodę psychoterapii - logoterapię (nurt skoncentrowany na sensie życia, wartościach i analizie egzystencjalnej).

 

W pierwszej części lektury Frankl podzielił się z czytelnikiem swoimi przeżyciami z obozów koncentracyjnych. Jednak zrelacjonował on swoje doświadczenia w sposób raczej dość pobieżny, większą wagę wydawał się przykładać do analiz poszczególnych zachowań/sytuacji oraz do przedstawienia wyciągniętych z nich wniosków. Między innymi autor wyróżnił trzy etapy psychicznych reakcji człowieka na pobyt w obozie: fazę następującą tuż po przybyciu, stadium głębokiego wejścia w rutynę życia obozowego i okres następujący po wyzwoleniu z obozu. W książce można znaleźć szczegółowe opisy każdego z powyższych etapów. Frankl poruszył w nich między innymi następujące zagadnienia: pierwszą selekcję, zjawisko zwane w psychologii iluzją odroczonego wyroku, apatię rozumianą jako mechanizm obronny, kompleks niższości więźnia, brak zadowolenia więźnia tuż po wyzwoleniu, depersonalizację. Poza więźniami obozu koncentracyjnego autor skupił swoją uwagę również na strukturze psychicznej strażników. Jak to możliwe, że ludzie traktowali innych tak, jak traktowano wielu więźniów obozów koncentracyjnych? Frankl podjął próbę odpowiedzi na to pytanie. Zauważył on przy tym, że sama wiedza na temat pozycji w hierarchii o niczym nie świadczy, ponieważ przejawy życzliwości można było dostrzec na wszystkich jej szczeblach. Lektura pozwala czytelnikowi znaleźć również odpowiedzi na następujące pytania: O czym najczęściej śnił więzień obozu koncentracyjnego? W jaki sposób odbierał upływający czas? Czy w obozowych okolicznościach ktokolwiek interesował się polityką, nauką lub sztuką?

 

Istotną kwestią, na której skupił się autor opowiadając o swoich przeżyciach, było to, co pomimo przedstawionych warunków obozów koncentracyjnych podtrzymywało nadzieję u więźniów. Nieutracenie wiary w swoją przyszłość było niewątpliwie wielkim wyzwaniem ze względu na utrzymującą się apatię oraz niewielką wartość, jaką przypisywano życiu człowieka sprowadzonego do roli numeru. Viktor Frankl w swojej książce opisał między innymi takie strategie więźniów jak przywoływanie obrazu najbliższych osób, uciekanie od potwornej rzeczywistości w bogate życie wewnętrzne, praktyki religijne, próby sesji psychoterapeutycznych mające na celu zapobieganie samobójstwom czy rozwijanie poczucia humoru, które dawało chociaż na chwilę możliwość wzniesienia się ponad aktualne okoliczności. W lekturze znajdziemy także informację o przebiegu nielegalnego w obozie seansu spirytystycznego, podczas którego wywoływano duchy.

 

Na bazie przedstawionych doświadczeń Viktor Frankl w drugiej części książki zaprezentował czytelnikowi opracowaną przez siebie metodę psychoterapii - logoterapię. Zgodnie z nią, dążenie do znalezienia w życiu sensu (a nie poszukiwanie przyjemności czy unikanie bólu) jest u człowieka najpotężniejszą siłą motywującą, dlatego też Frankl mówi o woli sensu. Według autora człowiek nie potrzebuje wewnętrznej równowagi, lecz wewnętrznej walki, dążenia do osiągnięcia wartościowego dla niego celu. Jednocześnie zwraca on uwagę na powszechność egzystencjalnej pustki w szczególności u osób uzależnionych od alkoholu i narkotyków, a popularność swojej książki uznaje za potwierdzenie duchowej nędzy obecnych czasów. Czytelnik nie znajdzie jednak w książce uniwersalnego sensu życia, lecz sposoby, dzięki którym może go odkryć. W lekturze zostały zawarte także rozważania dotyczące sensu miłości i cierpienia (autor polemizuje z powszechnym poglądem, według którego człowiek powinien być nieustannie szczęśliwy), przejściowości ludzkiej egzystencji, wolności człowieka, poczucia winy i odpowiedzialności za swoje działania.

 

Ponadto Viktor Frankl zamieścił w swojej książce przykłady trudności pacjentów z sesji logoterapeutycznych, a także techniki stosowane podczas logoterapii. Na szczególną uwagę zasługuje technika intencji paradoksalnej stosowana w leczeniu zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych, bezsenności, a przede wszystkim fobii, których podłożem jest lęk antycypacyjny (wywołuje on dokładnie ten skutek, którego pacjent się objawia). Technika ta odwołuje się do autodystansu, który jest elementem poczucia humoru i w skrócie polega na nakłonieniu pacjenta do tego, aby choćby na chwilę zapragnął tego, czego najbardziej się boi. Jej szczegółowy opis wraz z praktycznymi przykładami został zawarty w lekturze.

 

Podsumowując moje rozważania,Człowiek w poszukiwaniu sensuViktora Frankla to niewątpliwie lektura skłaniająca do refleksji, prezentująca optymistyczną wiarę w zdolność człowieka do wykraczania poza najbardziej dramatyczne okoliczności życia. Ponadto poszukiwanie sensu wydaje się być dość istotną kwestią w obecnych czasach, jak twierdzi sam autor: Współczesny człowiek ma za co żyć, ale nie ma po co żyć - ma środki, ale nie ma sensu.

 

Martyna Szyszka

Studenckie Koło Naukowe Psychoterapii DIALOG
Wydział Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego
ul. Stawki 5/7, 00-183 Warszawa
logotyp